اطلاع رسانی و معرفی چشم انداز های محیط زیست و منابع طبیعی فریمان
 

پلنگ دیار فریمان _در ارتفاعات

مشاهده پلنگ در فریمان

رئیس اداره محیط زیست فریمان گفت: پلنگ ایرانی برای اولین بار در دره پلنگی منطقه شکارممنوع ژرف فریمان مشاهده و ثبت شد.

جواد ستوده گفت: صبح امروز محیط بانان شهرستان هنگام گشت و کنترل منطقه موفق به مشاهده و ثبت یک قلاده پلنگ در دره پلنگی منطقه شکارممنوع ژرف شدند. جواد ستوده گفت: برای حفاظت بیشتر از گونه های جانوری وحشی تاکنون چندین کلاس آموزشی برای اهالی روستاهای حاشیه منطقه شکارممنوع که در مجاورت حیات وحش قرار دارند، برگزار شده است و تمام تلاش خود را در حفاظت از پلنگ ایرانی، این گونه جانوری نادر و در خطر انقراض به کار گرفته ایم.ستوده افزود: منطقه ای که این قلاده پلنگ مشاهده شده، مرز ۲ منطقه شکارممنوع کلیلاق و ژرف و مشترک با شهرستان های تربت حیدریه، فریمان، زاوه و تربت جام است.

وی گفت: منطقه شکارممنوع ژرف شهرستان فریمان با شرایط جغرافیایی جنگلی و کوهستانی، مکان مناسبی برای زیستگاه های حیوانات وحشی به شمار می رودو مکانی است که گونه های جانوری قوچ و میش وحشی در آن به وفور مشاهده می شود و می تواند یکی از ذخیره گاه های مهم گونه های جانوری در استان و کشور محسوب شود.وی با اشاره به این که گونه های بسیاری از جمله کل و بز، قوچ و میش، پلنگ، گراز، گرگ و روباه را در این منطقه شکارممنوع می توان مشاهده کرد گفت: منطقه شکارممنوع کلیلاق در شهرستان فریمان قابلیت ارتقا به پارک ملی را دارد . وی گفت:پارسال نیز در منطقه کلیلاق یک قلاده پلنگ ماده به همراه توله هایش گزارش شد، اما این برای اولین بار است که یک قلاده پلنگ در منطقه دره پلنگی شکارممنوع ژرف مشاهده و ثبت می شود.وی با بیان این که از حضور این قلاده پلنگ عکسبرداری و مستندنگاری شده است

اظهار کرد: از شهروندان تقاضا شده در صورت مشاهده پلنگ در ارتفاعات بلافاصله با اداره حفاظت محیط زیست شهرستان و یا با شماره ۱۵۴۰ تماس بگیرند.

Telegram : @fariman_onliine
Instagram : http://instagram.com/fariman.onliine

جهت اطلاع

در سرمای زمستان، یاور حیوانات باشیم

با توجه به بارش برف این نعمت پاک وسفید … توجه شما را به چند نکته در مورد حیوانات جلب می کنیم:

۱- این روزهای سرد و برفی گربه ها در موتور ماشین ها می خوابند .. قبل از استارت خوردو از نبود گربه در خودروی خود مطلع شوید و با زدن ضربه های آرام به بدنه خودرو گربه ها را از وجود خود مطلع کنید.

این گربه داخل موتور خودرو مصدوم شده.

۲- برای پرنده ها مخصوصا گنجشکها بر روی تراس و پنجره های خود غذا بگذارید … این غذا می تواند شامل خرده نان و مقداری برنج باشد … گنجشک ها به خاطر فیزیک ضعیف بدنی در سرما زود تر آسیب می بینند.

۳- به خاطر سرما ممکن است حیوانات اطراف شهر ها به شهرها مخصوصا حاشیه ها ی شهر نزدیک شوند … سعی کنیم از آنها با شرایطی که زندگی آنها به خطر نیافتد پذیرایی کنیم.

۴- پرندگان مهاجر ممکن است در طول سفرشان به شهر ها نزدیک شوند … مواظب باشیم تا آنها اذیت نشده و در اولین برخورد با انها افراد مطلع را با خبر کنیم

نشست "تجربه زیسته"

نشست "تجربه زیسته "
ریاست و محیطبانان اداره ارجمند حفاظت محیط زیست شهرستان فریمان همزمان با روز جهانی خاک*از طراح و مدیر پرتال علمی و ترویجی "دوستداران محیط زیست فریمان" به آدرس [ http://mzf89.blogfa.com ]تشکر و قدردانی نمودند.آقای حسن صادقی یونسی از سال ۱۳۸۹ بصورت مستمر در خصوص محیط زیست و طبیعت و جغرافیای زیستی و جانوری مطالب و تجربیات خود و دیگران را بارگزاری می نموده است و امروزه مشاهدات عینی و گرد آوری مطالب ایشان آرشیوی برای محققان خواهد بود.
در این نشست فعال نمودن مجدد انجمن دوستداران محیط زیست؛ بررسی تجربه برخی شهرستان ها در خصوص حفاظت محیط زیست و ارتباط بیشتر دانش آموختگان با مجموعه محیط زیست مطرح گردید.در پایان مهندس ستوده و همکاران با مهمان این تجربه زیسته عکس یادگاری گرفتند.

حیوانات

زندگی حقِ تمام حیوانات است. نگذاریم آرزویِ حیوانات انقراضِ انسان باشد.
"کمک کنیم تا جهانِ امروز جایی عادلانه‌تر برای تمامی حیوانات شود"

۴ اکتبر روز جهانی حیوانات گرامی

Join → @Avaykavir98

خشکسالی

🔸 خشکسالی و کم آبی حیات وحش خراسان رضوی را به کام مرگ می‌برد 

👤عضو هیئت مدیره شبکه سمن‌های محیط زیستی خراسان رضوی:
🔹 به دلیل کم آبی و خشکسالی، حیات وحش در حالت احتضار و مرگ قرار گرفته است و امکانات اداره محیط زیست برای آبرسانی و ساخت آبشخورها کفایت نمی‌کند.
🔹 به دلیل کمبود آب، آهوها بعد از به دنیا آوردن بره‌هایشان آنها را رها می‌کنند و برای رسیدن به آب مجبورند به نزدیک روستاها بیایند و به تبع برایشان مشکلاتی پیش می‌آید و شکار می‌شوند.
🔹 تنها کم آبی مشکل ما نیست، کمبود علوفه و نبود ابشخور هم از مشکلات این مناطق هستند./فارس
@sabatkaviryonsi

انقراض گیاهان

در سال‌هاي اخير درباره تهديد حيات جانوران كمابيش حساسيت‌هايي برانگيخته شده است، يعني كشتن يا صيد و فروش يك شاهين يا روباه يا خرس يا گربه وحشي جرم است و براي آن مجازات تعيين شده است، اما براي گياهان چه! بسيار شگفت‌آور است كه در برابر انقراض گونه‌هاي مختلف گياهي ايران اين‌گونه سكوت فراگير است.​​​​​​

روزنامه اعتماد به مناسبت روز جهاني حفاظت از گياهان (28 اردیبهشت) گزارشی به قلم اردشير منصوري منتشر کرده است که به وضعیت سبزی‌های کوهی می پردازد.

 

به گزارش عصرایران؛ با بارندگی‌های خوب امسال اغلب مناطق کوهستانی از جمله دامنه های کوه های تهران از انواع سبزی و علف های کوهی پوشیده شده است. این گزارش به ما می‌گوید که چرا نباید این سبزی های کوهی را بچینیم و یا از دست فروش هایی که مثلاً در میدان قدس یا پل تجریش بساط کرده‌اند، خریداری کنیم. 


اعـــتماد: مــثل بسيـاري از مناسبت‌هاي تقويم، يك روز هم به نام حفاظت از گياهان نامگذاري شده است. روز 28 ارديبهشت به اين مناسبت اختصاص يافته است و در همين راستا يادداشت زير را مي‌خوانيد.


طبيعت‌گردان، كوهنوردان، كوه‌نشينان و ساكنان روستاهاي مجاور مناطق كوهستاني، گروه‌ها و باشگاه‌هاي كوهنوردي، تورگردان‌ها و فروشندگان سبزيجات! درباره چيدن و خريد و فروش گياهان كوهي قدري تامل كنيم.


بسيار شگفت‌آور است كه در برابر انقراض گونه‌هاي مختلف گياهي ايران اين‌گونه سكوت فراگير است؛ از بخش دولتي، شامل سازمان‌هاي منابع طبيعي و محيط‌زيست گرفته تا سازمان‌هاي غيردولتي و ان.جي.اوها.


در سال‌هاي اخير درباره تهديد حيات جانوران كمابيش حساسيت‌هايي برانگيخته شده است، يعني كشتن يا صيد و فروش يك شاهين يا روباه يا خرس يا گربه وحشي جرم است و براي آن مجازات تعيين شده است، اما براي گياهان چه!

 

البته براي قطع درختان جنگلي و خريد و فروش آنها قوانيني وجود دارد، اما گويي گياهان علفي كوهستان (ريواس، والك، سيركوهي، تره‌كوهي، آويشن و گل ختمي و مانند آن) به فراموشي سپرده شده‌اند، در حالي كه نقش آنها در زنجيره اكوسيستم بسيار حساس و حياتي است.


مشاهده‌هاي تاسفبار


1- كوهنورداني حتي با تحصيلات عالي كه در صعودهاي ورزشي، پلاستيك‌هاي دستي و گاه كوله‌اي را پر از گياهان كوهي كرده‌اند!


2- مردان و زناني پا به سن گذاشته كه عاشق بو و مزه سبزي كوهي‌اند و شناخت‌شان از اين گياهان كه مزيت آنان نسبت به نسل جوان است، گويي به آنها جواز مي‌دهد كه كيسه به دست، هرجا نشاني از اين گياهان يافته‌اند، بدان‌جا بشتابند و آنها را براي مصرف شخصي يا حتي هديه به فاميل و دوست بكنند.


3- جواناني ورزيده و غالبا اهل شهرستان‌هاي محروم، كه براي كسب درآمد به كوهستان‌هاي استان خود و سپس استان‌هاي همجوار و در سال‌هاي اخير حتي مناطق كوهستاني اطراف پايتخت عزيمت مي‌كنند و گوني‌گوني سبزي كوهي را مي‌كنند و لابد اين را حداقل سهم خود از مملكتي مي‌دانند كه براي اشتغال آنها فكري نكرده است.


4- همشهري‌هاي خوش‌سليقه و با ذائقه طبيعي كه اگر خود اهل كوه و كندن نيستند، اما مشتري دستفروش‌ها و مغازه‌هاي سبزي‌فروشي عرضه‌كننده اين آخرين بقاياي طبيعت رو به زوالند.


دوباره بهار و اين صحنه‌هاي غصه‌بار؛

 

از كناره‌هاي جاده‌هاي بين‌شهري، به‌ويژه جاده‌هاي مناطق كوهستاني، تا مغازه‌هاي عطاري و سبزي‌فروشي شهري و در سال‌هاي اخير در پياده‌روهاي پرجمعيت و ميدان‌هاي كلان‌شهرها كه انواع سبزي‌هاي كوهي تاراج رفته‌ به فروش گذاشته شده‌اند و شهروندان خوش‌ذائقه و طبيعت‌پسند كه حتي شايد با نيت‌خير مي‌خواهند حامي كسب‌وكارهاي كوچك آن دستفروشان‌ باشند.


البته نمي‌توان با كمال تاسف، منكر آن بود كه گسترش بيكاري، عامل تشديد هجوم به مناطق طبيعي و غارت ذخيره گياهي كوهستان است و در سال‌هاي اخير، جوانان مظلوم و جوياي كار، شايد براي تامين حداقل مايحتاج خانوار، در نبود شغل مناسب، بدين كار روي آورده‌اند، اما آيا اين همه ماجراست؟ شايد چشم به فاجعه‌اي بسته‌ايم!

 

بياييد با تخصيص چند دقيقه زمان، در اين مساله درنگ كنيم.


پرسش الف) آيا اين مقدار حساسيت به گياهان كوهستان غيرعادي است؟

 

در چندين هزار سال اخير انسان‌ها از طبيعت استفاده مي‌كرده‌اند؛ ايرانيان نيز از گياهان طبيعي براي مصارف غذايي و دارويي بهره مي‌گرفته‌اند، چرا ناگهان اين مقدار حساسيت از سوي دوستداران محيط‌زيست يا طبيعت روا داشته مي‌شود؟


الف-1) به نظر مي‌رسد هيچ‌كس نيست كه تحمل طبيعت و در اينجا ظرفيت گياهان علوفه‌اي و به‌اصطلاح سبزي كوهي را براي بازتوليد بي‌نهايت بپندارد، توان طبيعت براي بازپروري خود حد و نهايتي دارد. كمتر از يك قرن پيش، جمعيت ايران كمتر از 10 ميليون نفر بوده است.

 

با آن تعداد جمعيت، اگر حتي نيمي از جمعيت ايران مصرف‌كننده گياهان كوهي بودند، يعني 5ميليون نفر، شايد اشكالي در كار نبود، اما اكنون جمعيت ايران بيش از 80 ميليون نفر است، اگر حتي نيمي از اين جمعيت بخواهند نيمي از مقدار مصرف يك قرن پيش را داشته باشند، نتيجه مي‌شود چهار برابر فشار به طبيعت.

 

خوب است قبل از هر بار مصرف از طبيعت به اين فشار مضاعف بينديشيم.


الف-2) گستردگي صنعت و تكنولوژي مدرن، فشار مضاعفي را به مناطق طبيعي وارد آورده است. آلودگي‌هاي متعدد هوايي و آبي و خاكي طبيعت را شكننده كرده است.

 

چيزي به نام «تغيير اقليم» و «گرمايش جهاني» زيست گونه‌هاي مختلف گياهي و جانوري را با مخاطرات فراوان روبه‌رو كرده است.

 

در اين شرايط معلوم نيست ريشه‌ و ساقه و دانه و كلا بقاياي گياهاني كه در معرض آسيب ناشي از كنده شدن قرار گرفته‌اند، بتوانند به آساني گذشته كه شرايط طبيعي بود دوباره فرصت ترميم و رشد و تكثير پيدا كنند. در اين صورت مصرف آخرين بقاياي گياهان موجود در طبيعت، به معناي گام برداشتن در مسير انقراض گونه‌هاست.


الف-3) اگر به چشم غذا هم به بسياري از گياهان و در اينجا سبزي‌هاي كوهي نگريسته شود، رواست آنها را غذاي گونه‌هاي جانوري طبيعت بدانيم كه ما انسان‌ها به‌دليل رشد بسيار زياد جمعيت، فضا را براي زيست آنها هر روز تنگ و تنگ‌تر مي‌كنيم.

 

گسترش شهرها و زيستگاه‌هاي انساني به معناي محدود شدن مستمر زيستگاه‌هاي طبيعي جانوران است.

 

حال كه بيشه‌زارها، كناره‌هاي رودخانه‌ها و دشت‌هاي محل رستن گياهان را تا ارتفاع 1800 و 2000 متر، رسما زير بار سازه‌هاي شهري برده‌ايم و فرصت تغذيه و زندگي را از هزاران جانور كوچك و بزرگ گرفته‌ايم، آيا روا نيست اين مختصر گياه باقي‌مانده را سهم آن جانوران بينوا بدانيم؟

 

آن سبزي كوهي غذاي آن شته است و آن شته غذاي آن كفش‌دوزك و آن نيز به نوبه خود غذاي جوندگاني كه قرار است غذاي جوجه‌هاي يك شاهين كوهستان‌هاي البرز شوند. روا نداريم كه با تعرض به گياهان طبيعت، نسل آن شاهين زيبا و ديگر انواع جونده و پستاندار و پرنده كوهستان‌هاي ايران منقرض شود.


الف-4) آيا از خود پرسيده‌ايم چرا در مناطق طبيعي و نقاطي غير از مزارع كه انسان در آن كشت مي‌كند، اثري از گونه‌هايي مانند گندم و جو و برنج و نيز پرتقال و هلو و گيلاس و مانند اين دانه و ميوه‌ها نيست؟

 

پاسخ روشن است؛ با ازدياد تدريجي جمعيت انساني، انسان تا آنجا كه توانست از طبيعت بكر تغذيه كرد، تا آنجا كه نسل آن گونه‌ها در طبيعت منقرض شد، سپس انسان به كشاورزي آن گونه‌ها در نقاط تحت قلمرو خود در حاشيه روستاها و شهرها پرداخت.

 

انسان خود از اين گونه‌ها به وسيله تكثير غيرطبيعي برخوردار شد، اما موجبات انقراض اين گونه‌ها را در طبيعت فراهم كرد.


حال‌ اي كوهنورد عزيز و دوستدار طبيعت! روا مي‌داري تا آينده‌اي همچون يك دهه ديگر، نسلِ به اصطلاح سبزي كوهي و ريواس و پونه وحشي و آويشن در كوه‌هاي ايران منقرض شود، اما در عوض شما چند وعده از اين معطرهاي نازنين تناول فرماييد؟

 

كوهنوردان باتجربه حتما تاييد مي‌كنند تا همين 20 سال و 10 سال پيش، با چند ده متر بالا رفتن از ارتفاعات اطراف تهران، انواع ريواس و پونه و آويشن قابل مشاهده بود، اما امروزه بايد در دوردست‌ها اين خوشبوهاي حيات‌افزاي طبيعت را يافت! روند كم شدن اين گونه‌ها آيا هشدار‌دهنده نيست؟


پرسش ب) براساس آنچه گفته شد، پس حق انسان براي برخورداري از گياهان طبيعي چه مي‌شود؟


ب-1) بگذاريم نصيب ما از اين زيباهاي روح‌افزا قدري تماشا و بهره‌گيري از رايحه دل‌انگيزشان باشد نه بلعيدن آنها به قيمت نابودي‌شان.

 

اگر حق ما بهره‌گيري از طبيعت باشد، بايد چيزي باقي بماند تا درباره حق، نسبت به آن بتوان سخن گفت يا نه؟ اين‌گونه كه اكنون طبيعت مصرف مي‌شود، چيزي از آن نمي‌ماند تا نوبت به سخن گفتن از حق كسي درباره آن برسد.


ب-2) اگر حق ماست كه سبزي كوهي و آويشن و گل‌گاوزبان و بابونه و گل ختمي داشته باشيم، جا دارد به كشاورزي اين‌ گونه‌ها مبادرت كنيم، نه كندن آنها از طبيعت.

 

چه نيكو است كه كارآفرينان بخش خصوصي با راهنمايي سازمان‌هاي مسوول مانند منابع طبيعي، زراعت اين گونه‌ها را پيش از انقراض كامل‌شان در دستور كار قرار دهند، در اين صورت هم براي جوانان جوياي كار كه از سر اضطرار به غارت زيستگاه‌هاي گياهان كوهي دست مي‌برند، كمك كرده‌اند و هم به نياز مصرف‌كنندگان اين گياهان پاسخ داده‌اند.


ب-3) ممكن است با تسامح فراوان، بتوان از چيدن چند برگ گياه در كوهستان اغماض كرد، اما در اين باره خوب است اصول زير مدنظر قرار گيرد:


ب-3-1) مراقبت شود كه به هيچ‌وجه به ريشه گياهان آسيب نرسد؛


ب-3-2) به ياد بماند كه بسياري گياهان از طريق دانه تكثير مي‌شوند، در اين صورت پيش از رشد كامل و دانه‌ريزي نبايد ساقه اصلي‌شان كنده شود؛


ب-3-3) در بهره‌گيري اصولي از اين گياهان همواره بايد به ياد داشت كه جمعيت انساني روز‌به‌روز زيادتر مي‌شود و از آن سو از گستره طبيعت كاسته مي‌شود و گونه‌هاي مختلف گياهي و جانوري در معرض تهديد و حتي انقراضند، بنابراين در آن مصرف حداقلي نيز اندازه نگاه داشته شود.


ب-3-4) همواره به ياد داشته باشيم كه هرگونه استفاده از گياهان طبيعي به معني كاستن از سهميه غذايي جانوران كوهستان است، بنابراين از مناطقي كه فقر پوشش گاهي محسوس است، از مصرف همان مقدار اندك پرهيز شود.


ب-3-5) آن مقدار بهره‌گيري اندك، فقط براي پاسخ به علايق و ذائقه فردي باشد، به هيچ روي با نگاه كسب‌وكار به گياهان طبيعي نگاه نشود. باوجود خشكسالي و اثرات تغيير اقليم در ايران، فقر گياهي منابع طبيعي بسي بيش از آن است كه پيوند خوردن آن با كسب‌وكار روا باشد، بنابراين از هرگونه خريد و فروش گياهان طبيعي كه مستقيم از طبيعت استحصال شده‌اند و محصول كشاورزي نيستند، پرهيز شود.

چشم انتظار بارش و رحمت الهی هستیم

روز زمين پاك

در سفر علمي دو روزه دانشجويان پيام نور به تعداد 16 نفر موفق به بازديد از بخش كوهسرخ كاشمر و شهرستان زاوه شدند.

اين سفر علمي به منظور گرامي داشت روز زمين پاك و آشناي دانشجويان با مناطق طبيعي وروستا ها و اثار تاريخي و اماكن زيارتي  و معادن صورت گرفت.

شروع سفر از محدوده بالا بند فريمان و بخش رخ بود وپس از عبور از شهر بايگ معدن بازالت هاي منشوري مورد بازديد قرار گرفت.

سپس در روستاي ايور به راهنمايي جناب آخرتي از بند خاكي و مزارع زعفران و باغات بادام گسترده در ناحيه و معدن آهن تنورچه بازديد ي كوتاهي برگزار شد.

گلخانه جناب آقاي اثني عشري و نحوه معيشت اهالي در روستاي ايور مورد برسي قرار گرفت.

در پايان روز اول از روستاي گردشگري طرق بازديد شد.و دانشجويان با استقبال و هماهنگي اداره اموزش وپرورش وبخشداري كوهسرخ در اقامتگاه هاي خود مسقر شدند .

در روز دوم زيارت  امامزادگان سيد مرتضي وسيد حمزه كاشمر صورت پذيرفت .و سپس امامزاده اي در شهرستان زاوه و نيز سلطان سليمان در حوالي روستاي چخماق بازديد وزيارت شد.

دانشجويان ضمن حضور در منطقه حفاظت شده كليلاق - علاوه برگفتگو با محيط بانان ...روز زمين پاك را گرامي داشتند .

در پايان سفر اعضاي انجمن علمي جغرافيا در محل ابشار چهارتكاب ضمن اشنايي با ليتولوژي محل با در دست گرفتن پارچه نوشته روز زمين پاك عكس يادگاري گرفتند وروي پرده را امضا نمودند .

سرپرست تيم آقاي حسن صادقي يونسي و مدرس همراه آقاي علي شاملوييان بودند.

روز زمين پاك

در سفر علمي دو روزه دانشجويان پيام نور به تعداد 16 نفر موفق به بازديد از بخش كوهسرخ كاشمر و شهرستان زاوه شدند.

اين سفر علمي به منظور گرامي داشت روز زمين پاك و آشناي دانشجويان با مناطق طبيعي وروستا ها و اثار تاريخي و اماكن زيارتي  و معادن صورت گرفت.

شروع سفر از محدوده بالا بند فريمان و بخش رخ بود وپس از عبور از شهر بايگ معدن بازالت هاي منشوري مورد بازديد قرار گرفت.

سپس در روستاي ايور به راهنمايي جناب آخرتي از بند خاكي و مزارع زعفران و باغات بادام گسترده در ناحيه و معدن آهن تنورچه بازديد ي كوتاهي برگزار شد.

گلخانه جناب آقاي اثني عشري و نحوه معيشت اهالي در روستاي ايور مورد برسي قرار گرفت.

در پايان روز اول از روستاي گردشگري طرق بازديد شد.و دانشجويان با استقبال و هماهنگي اداره اموزش وپرورش وبخشداري كوهسرخ در اقامتگاه هاي خود مسقر شدند .

در روز دوم زيارت  امامزادگان سيد مرتضي وسيد حمزه كاشمر صورت پذيرفت .و سپس امامزاده اي در شهرستان زاوه و نيز سلطان سليمان در حوالي روستاي چخماق بازديد وزيارت شد.

دانشجويان ضمن حضور در منطقه حفاظت شده كليلاق - علاوه برگفتگو با محيط بانان ...روز زمين پاك را گرامي داشتند .

در پايان سفر اعضاي انجمن علمي جغرافيا در محل ابشار چهارتكاب ضمن اشنايي با ليتولوژي محل با در دست گرفتن پارچه نوشته روز زمين پاك عكس يادگاري گرفتند وروي پرده را امضا نمودند .

سرپرست تيم آقاي حسن صادقي يونسي و مدرس همراه آقاي علي شاملوييان بودند.

معادن فریمان

معادن فعال فلزی

درمحدوده ورقه فریمان فعالیتهای معدنی در ارتباط با مواد فلزی تا پایان سال 1384، منجر به صدور گواهی نامه کشف و یا پروانه بهره برداری نگردیده است، لذا آمار قابل ارائه­ در این زمینه وجود ندارد.

 

 

2- معادن فعال غیر فلزی

•  معدن سنگ تزئینی سعد آباد – سنگ بست

ماده معدنی: گرانیت

موقعیت: 40 کیلومتری جنوب مشهد

ذخیره قطعی: 1/2 میلیون تن [ 6 ]

 

•  معدن دیگلان

ماده معدنی: تالک [ 8 ]

مختصات جغرافیایی: ˝00 ΄40 ˚ 59 طول شرقی و ˝00 ΄35 ˚ 35 عرض شمالی

ذخیره قطعی: 11300 تن

ذخیره احتمالی: 15000 تن

وضعیت معدن: غیر فعال

 

•  معدن کوه سمبو

ماده معدنی: منیزیت [ 8 ]

موقعیت: ˝46 ΄40 ˚ 59 طول شرقی و ˝14 ΄34 ˚ 35 عرض شمالی

 

•  معدن چشمه ایوب

ماده معدنی: سنگ لاشه و مالون

موقعیت: 13كیلومتری جنوب غربی فریمان [ 2 ]

ذخیره : 135000 تن

بهره‌برداری در سال : 20000

 

معادن متروکه

•  معدن کج اولنگ

 

ماده معدنی : سنگ لاشه آهکی

نزدیکترین روستا: کج اولنگ

موقعیت جغرافیایی :" 0 '45 ˚59 طول شرقی و "0 '35 ˚35 عرض شمالی

معدن مذکور در 72 کیلومتری جنوب مشهد و 6 کیلومتری روستای باز خور و یک کیلومتری روستای کج اولنگ قرار دارد

زمین شناسی: منطقه مورد نظر شامل مجموعه ­ هایی از سنگهای آهکی و سنگهایی از زون افیولیتی (تربت حیدریه) است. معدن مذکور سنگ آهکی کرم و سفید است که به شدت تکتونیزه می ­ ب ا شد.

ذخیره : 750000 تن [ 8 ]

 

•  معدن گچ چنار

ماده معدنی : گچ

موقعیت جغرافیایی :"0 '50 ˚59 طول شرقی و"0 '35 ˚35 عرض شمالی

نزدیکترین شهر: فریمان در فاصله 18 کیلومتری

نزدیکترین روستا: چنار

زمین شناسی: تشکیلات گچی به صورت لایه ­ ای ضخیم توسط سنگهای ل یمونیت دار و مارن پوشیده شده است. امتداد این لایه ­ ها شرقی - غربی می ­ باشد [ 8 ]

 

•  معدن الیاتو

ماده معدنی : سپیولیت

موقعیت جغرافیایی :"0 '40 ˚59 طول شرقی و "0 '40 ˚35 عرض شمالی

نزدیکترین روستا: الیاتو [ 8 ]

راه دسترسی: این معدن در 140 کیلومتری جنوب مشهد قرار دارد و از راه مشهد – فریمان قابل دسترسی است.

 

اندیسهای معدنی

موقعیت تقریبی، مختصات جغرافیایی و نوع تعدادی از معادن و اندیسهای معدنی در جداول (1) الی (4) و نحوه پراکندگی آنها در اشکال (1) ، (2)، (3) و (4) مشخص شده است.

 

 

شکل (1)

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  345Kb

 

  

شکل (2)

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  361Kb

 

  

شکل (3)

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  1.09Mb

 

   جدول 1- معادن غیر فلزی ورقه فریمان

معدن

موقعیت تقریبی

مختصات جغرافیایی

   

طول شرقی

عرض شمالی

ژیپس

شرق نقشه

˝23 ́ 48 ˚ 59

˝00 ́ 36 ˚ 35

تراورتن

شمال نقشه

˝23 ́ 41 ˚ 59

˝31 ́ 56 ˚ 35

کوارتز

شمال شرق نقشه

˝50 ́ 53 ˚ 59

˝14 ́ 54 ˚ 35

بنتونیت

مرکز نقشه

˝00΄44 ˚59

˝00΄46 ˚35

سنگ لاشه

30 کیلومتری جنوب فریمان

-

-

مرمریت گردنه سنجدک شاهان گرماب

22 کیلومتری غرب فریمان

-

-

تالک

14 کیلومتری جنوب فریمان

˝00΄4 0 ˚59

˝00΄ 35 ˚ 35

منیزیت

 

˝ 46 ΄4 0 ˚59

˝ 14 ΄ 34 ˚ 35

 

جدول 2- اندیسهای غیر فلزی ورقه فریمان

نوع اندیس

موقعیت تقریبی

مختصات جغرافیایی

   

طول شرقی

عرض شمالی

ژیپس

شمال روستای گل چشمه

˝16΄53 ˚ 59

˝54 ΄48 ˚ 35

منیزیت

شرق نقشه

˝7 ́ 39 ˚ 59

˝35 ́ 34 ˚ 35

 

جدول 3- اندیسهای فلزی ورقه فریمان

نوع اندیس

موقعیت تقریبی

مختصات جغرافیایی

   

طول شرقی

عرض شمالی

کرومیت

شرق نقشه

˝50 ́38 ˚ 59

˝2 ́ 32 ˚ 35

کرومیت

شرق نقشه

˝17 ́ 40 ˚ 59

˝13 ́ 39 ˚ 35

کرومیت

زیارت

"

˝24 ΄56 ˚ 59

˝6 ΄43 ˚ 35

کرومیت

کجولین گو

غرب نقشه

˝45 ΄32 ˚ 59

˝34 ΄46 ˚ 35

 

جدول 4- معادن متروکه ورقه فریمان

نوع ماده

نام معدن

مختصات جغرافیایی

   

طول شرقی

عرض شمالی

سنگ لاشه

کج اولنگ

˝ 0 0 ́ 40 ˚ 59

˝ 00 ΄ 40 ˚ 35

گچ

چنار

˝ 00 ́ 50 ˚ 59

˝ 00 ́ 35 ˚ 35

سپیولیت

الیاتو

˝17 ́ 40 ˚ 59

˝13 ́ 39 ˚ 35

 

•  سایر موارد

آهک موجود در توده­های Pgl و Klr نیز دارای ارزش اقتصادی بوده و در برخی مناطق برداشت می­شود. تراورتن، کوارتزیت و ژیپس نیز از موارد دیگر قابل برداشت از واحدهای سنگی موجود در منطقه است.

در شمال شرق روستای هادی آباد و همچنین اطراف روستای طوفان رخنمون تراورتن مشاهده می­شود که در محل فوق معدن فعال وجود دارد.

در شرق منطقه ( شمال روستای عقرپایین ) ، شمال غرب ( جنوب و شمال غرب روستای احمد آباد ) رخنمونهایی از گچ و نمک وجود دارد که در شمال غرب روستای احمد آباد توده ژیپس ی در حال برداشت است.

مجموعه آمیزه افیولیتی موجود نیز دارای اندیسهای معدنی کرومیت، سپیولیت، تالک و منیزیت می­باشد که بخصوص آثار معدن کاری کرومیت در برخی نواحی آن مشاهده می­شود.

رخنمونهای آندالوزیت شیست در جنوب شرق منطقه می­توانند دارای ارزش اقتصادی باشند . عیار سنجی نمونه­های منطقه فریمان حاکی از وجود عیار متوسط 9/11 درصد آندالوزیت در ماده معدنی است. نتایج مطالعات ژئوشیمی بر روی بیش از 5 نمونه برداشت شده از منطقه، قبل و بعد از فرآوری مقدماتی نشان از افزایش مقدار(اکسید آلومینیوم) از حدود 13 درصد در کانسنگ اولیه تا حدود 51 درصد در نمونه فرآوری شده (نمونه بلوری) و همچنین کاهش (اکسید سیلیسیم) از 66درصد در نمونه­های کلی به حدود 47 درصد در نمونه­های فرآوری شده دارد [ 7 ] .

 

جمع بندی و معرفی پتانسیلها  

با استفاده از نتایج پردازش داده­های ماهواره، ژئوشیمی، زمین شناسی و ژئوفیزیک موارد زیر برای محدوده نقشه زمین شناسی 1:100000 فریمان پیشنهاد می­شوند:

 

نتایج پردازش داده­های ماهواره

داده­های ماهواره لندست 7 مورد پردازش قرار گرفت. آلتراسیون خاصی در ورقه فریمان مشاهده نگردید لیکن واحدهای سنگی بخوبی قابل تفکیک هستند (شکل1).

 

شکل -1 آلتراسیون مشخصی مشاهده نمی­شود واحدهای سنگی بخوبی قابل تفکیک هستند

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  83.2Kb

 

 

نتایج ژئوشیمی

نتایج حاصل از اکتشافات ژئوشیمیائی ناحیه­ای رسوبات رودخانه­ای حاکی از حضورغیرعادی عناصرکروم، نیکل، مس، تنگستن، استرانسیوم، جیوه و نقره در رسوبات رودخانه­ای این ناحیه است (شکل2).

 

Ag

بیشترین مقدار نقره در رسوبات رودخانه­ای جنوب شرق ورقه فریمان گزارش شده است. در منطقه مذکور میزان نقره بیش از 310 پی­پی­بی است (شکل 2) .

Cu

بیشترین حضور مس در قسمت غربی محدوده ورقه فریمان است. میزان مس در رسوبات رودخانه­ای این مناطق بیش از 530 پی­پی­ام است (شکل 2).

Hg

بر اساس نتایج تجزیه­های شیمیایی انجام شده، جیوه در رسوبات نواحی جنوبی ورقه فریمان بیش از 40 پی‌پی‌بی حضور دارد (شکل 2).

As

پراکندگی آرسنیک در بخشهای غربی، شمال شرقی و جنوب شرقی منطقه گزارش شده است (شکل 2). مقدار این عنصر در رسوبات جنوب شرق ورقه فریمان بیش از 80 پی­پی­ام است.

 

شکل 2- پراکندگی سطحی عناصر در رسوبات رودخانه­ای و موقعیت معادن و اندیسهای معدنی ورقه فریمان 

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  64.6Kb

 

 

Cr

بر اساس نتایج تجزیه­های ژئوشیمیایی کروم در رسوبات رودخانه­ای نواحی جنوب و جنوب غرب منطقه به میزان قابل توجه حضور دارد. بر این اساس میزان عنصر کروم در رسوبات جنوب شرق روستای ناری 25800 پی­پی­ام و در رسوبات غرب منطقه مورد اشاره نزدیک به 20000 پی­پی­ام اندازه گیری شده است (شکل 2).

Ni

بر اساس نتایج آنالیزهای انجام شده، عنصر نیکل در رسوبات رودخانه­ای غرب و جنوب غرب ورقه فریمان بیش از 1300 پی­پی­ام حضور دارد (شکل 2).

V

آنومالی عنصر وانادیوم ( بیش از 300 پی­پی­ام ) در رسوبات رودخانه­ای غرب ورقه فریمان (شمال و جنوب روستای سردشت) وجود دارد (شکل 2).

Sr

آنومالی استرانسیوم در حد 1500پی­پی­ام در رسوبات رودخانه­ای شرق منطقه وجود دارد (شکل 2).

W

مقادیر نسبتاً قابل توجه از عنصر تنگستن در حد بیش از 70 پی­پی­ام، در رسوبات رودخانه­ای شمال ورقه فریمان گزارش شده است. در این منطقه الگوی پراکندگی سطحی عنصر تنگستن با عنصر قلع همبستگی مثبتی نشان می­دهد. لازم به ذکر است بر اساس اطلاعات ژئوشیمی ارائه شده در پایگاه داده­های علوم زمین ، مقدار عنصر تنگستن (آنومالی داده خام) درحد ا تا 2 پی ­ پی ­ ام است .

معادن و اندیسهای معدنی

مجموعه آمیزه افیولیتی ناحیه فریمان دارای اندیسهای معدنی کرومیت، سپیولیت، تالک و منیزیت می­باشد. آثار معدن کاری قدیمی کرومیت در برخی نواحی مشاهده شده است ولی هیچ گونه معدن کرومیت فعالی در منطقه وجود ندارد. از سایر پتانسیلهای معدنی منطقه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

معادن فعال: تالک، ژیپس، گرانیت، تراورتن، مرمریت، بنتونیت و منیزیت

اندیسهای معدنی: ژیپس، منیزیت و سنگ آهک

معادن متروکه : سنگ لاشه ، گچ و سپیولیت

موقعیت معادن و اندیسهای فوق بهمراه نتایج حاصل از مطالعات ژئوشیمیایی در( شکل 2) ارائه گردیده است.

 

ژئوفیزیک

در نقشه مغناطیس هوایی (سازمان زمین شناسی کشور) منطقه، گسلهایی با روندهای شمال غرب - جنوب شرق و شمال شرق- جنوب غرب تفکیک گردیده است که برخی از این گسلها، بر روی نقشه زمین شناسی منطقه مشاهده نمی­شوند. ناهنجاریهای مغناطیسی متعددی با عمق کم و با روند تقریباً شمال غربی - جنوب شرقی در جنوب ورقه شناسایی شده­اند که توسط گسلها جابجا گردیده­اند. حضور این ناهنجاریهای مغناطیسی می­تواند با رخنمون گسترده آمیزه­های افیولیتی ورقه مورد مطالعه در ارتباط باشد .

در نقشه مغناطیس هوایی که توسط سازمان انرژی اتمی کشور تهیه و پردازش گردیده است در بخشهای مرکزی ، منحنیها بصورت حلقوی و با روند تقریبا شمال غربی – جنوب شرقی با ناهنجاریهای مغناطیسی منفی دیده می­شوند که بر گسترش واحدهای مارنی و ... سنوزوئیک منطقه مطابقت دارد . در شمال نقشه نیز منحنی های حلقوی شکل مشخصی دیده می­شوند که گسترش آن با توده نفوذی شمال منطقه همخوانی دارد.

کانی سازی

با تلفیق نتایج پردازش داده­های ماهواره­ای، ژئوشیمی، معادن فعال و متروکه، اندیس­های معدنی و ژئوفیزیک، سنگ­های آتشفشانی و توده­های نفوذی ورقه فریمان برای اکتشاف مواد معدنی زیر اهمیت دارد.

کانی سازی Sn-W-F

بر اساس نتایج تجزیه­های ژئوشیمیایی، دررسوبات رودخانه­ای منشا گرفته از توده­های نفوذی شمال منطقه، آنومالیهای تنگستن و قلع (تنگستن در حد 70 پی­پی­ام با حد زمینه 6/0 پی­پی­ام و قلع در حد 4 پی­پی­ام با حد زمینه 5/1 پی­پی­ام)­ وجود دارد (شکل 3). شایان ذکر است بر اساس اطل ا عات ا رائه شده در پایگاه داده­های علوم زمین ، مقدار عنصر تنگستن (آنومالی داده خام) درحد ا تا 2 پی ­ پی ­ ام است که با اطلاعات قبلی تفاوت فاحش دارد. لذا با توجه به اهمیت این نوع کانی سازی، ارزیابی مجدد داده­ها و کنترلهای زمینی پیشنهاد می­گردد.

 

شکل3- نمایش مناطق دارای پتانسیل کانی سازی W-Sn-F

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  107Kb

 

 

کانی سازی Cu-Zn

در مجموعه افیولیتی غرب فریمان کانی سازی Cu - Zn وجود دارد.

 

شکل 4- نمایش مناطق دارای پتانسیل کانی سازی Cu

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  57.9Kb

 

 

کانی سازی -Co- Ni Cr

با توجه به آنومالی قابل توجه Cr اکتشاف ذخایر کرومیت در مجموعه اوفیولیتی بویژه در جنوب و جنوب غرب منطقه مورد مطالعه توصیه می­شود. این مجموعه همچنین برای اکتشاف کانی سازی سولفیدی نوع Co-Ni اهمیت دارند (شکل 5).

کانی سازی Sr

آنومالی بالای عنصر Sr در رسوبات جنوب چاه کبوتر ضرورت فعالیتهای اکتشافی در این منطقه و نواحی تغذیه کننده این رسوبات را آشکار می­سازد.

کانی سازی Ag

در مجموعه دگرگونی جنوب شرق فریمان کانی سازی نقره همراه با جیوه، آنتیموان، روی و آرسنیک رخ داده است (شکل 6).

 

شکل 5 - نمایش مناطق دارای پتانسیل کانی سازی Cr-Ni-V

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  109Kb

 

 

شکل 6 - نمایش مناطق دارای پتانسیل کانی سازی Zn-Pb-Sb-As-Hg

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  108Kb

 

 

سایر موارد

•  سنگ آهک: واحدهای سنگ آهکی عمدتا در جنوب شرق نقشه با روند شمال غرب – جنوب شرق و بعضاٌ در بخشهای مرکزی رخنمون دارند (شکل 7).

2 - مارن: این واحد حوالی روستاهای بنه گز، گل چشمه، مراغه و احمد آباد رخنمون دارد.

3- تراورتن: شمال نقشه واقع در شمال شرق روستای هادی آباد و همچنین در جنوب روستای طوفان رخنمون دارد.

 

شکل 7- رخنمون سنگ آهک، مارن و ژیپس در ورقه فریمان

نمایش تصویر در سایز واقعی

دانلود تصویر با حجم  54.5Kb

 

 

منابع

[1] کریم پور، م. ح. و سعادت، س.، 1384، مطالعه و بررسی پتانسیلهای معدنی و تعیین اولویتهای اکتشافی با استفاده از داده­های ماهواره­ای، آلتراسیون، ژئوشیمی و ژئوفیزیک در محدوده ورقه 1:100000 فریمان، مرکز تحقیقات ذخایر معدنی شرق ایران.

[ 2 ] کریم پور، محمدحسن؛ سعادت، سعید؛ 138 2 ، طرح پژوهشی مطالعه و بررسی کانسارهای استان خراسان .

[3] م.ج. واعظی پور و همکاران، 1370، نقشه زمین شناسی 250000/1تربت حیدریه، انتشارات سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور

[ 4 ] قربانی، م. ، 1380، دیباچه­ای بر زمین شناسی اقتصادی پایگاه داده­های علوم زمین،

[ 5 ] امامی، مهدی، 1375، معادن ایران (فعال و غیر فعال)، 447 صفحه

[ 6 ] سایت پایگاه اطلاع رسانی معادن ایران

[ 7 ] بهمن شیرزاد ، 1381، اکتشاف مقدماتی آندالوزیت در جنوب شرق فریمان، پایان نامه کارشناسی ارشد زمین شناسی گرایش زمین شناسی اقتصادی

[ 8 ] سایت پایگاه داده­های علوم زمین


موضوعات مرتبط: زمین شناسی وریخت شناسی زمین ، تنسیق محیط زیست ، ناحیه کوهستانی ، مصالح ساختمانی ، سایر موارد

 
  BLOGFA.COM